De akte van mijn moeder

Hij is er! (of: Ze is er…!)

De vertaling is verschenen, en draagt een andere titel dan ik had gedacht. Zo gaan deze dingen. Ik heb het nog niet in handen gehad, maar het schijnt er mooi uit te zien.

Het boek kreeg al een mooie recensie in Trouw, en ik mocht erover vertellen op de radio, in Met het Oog op Morgen. Iemand stuurde me bericht van een aankondiging in De Volkskrant, en zo zijn er nog wat dingen, meteen in de eerste week na publicatie. Mooi!

Hier is de recensie in Trouw, door Sofie Messeman:
https://www.trouw.nl/samenleving/andras-forgach-schreef-een-magistrale-roman-over-foute-ouders~

Dit was het radiogesprek op 8 november met Lucella Carasso over het boek van András Forgách in Het Oog op Morgen, tussen 0:37-0:47
https://www.nporadio1.nl/nos-met-het-oog-op-morgen/onderwerpen/479464-de-hongaarse-schrijver-andras-forgach-werd-verraden-door-zijn-moeder

 

Bruria bij het raam

“De volgende ochtend klopte luitenant Dóra al vroeg op de deur van mevrouw Pápai’s woning in het Veteranentehuis. Toen hij na een luid ‘Binnen!’ de deur opende, striemde het geluid van Johann Sebastian Bachs Dubbelconcert voor twee violen hem in het gezicht. De kamer was gevuld met vioolmuziek. Mevrouw Pápai zat naast de platenspeler aan het einde van de kamer voor het grote raam, alleen haar silhouet was zichtbaar. Ondertussen bewoog ze zacht haar hoofd op het ritme van de muziek, en vanuit de deur was te zien dat ze iets aan het naaien was. Met een bril op haar neus prikte ze met een naald in een donkerblauwe fluwelen lap.” (Citaat uit: De akte van mijn moeder. András Forgách. Cossee, 2018)

 

Pasen/Húsvét 2018

Introitus

Wie ontsluit het dichtgeslagen boek?
Wie klieft de ondoorbroken tijd?
Bladerend van dageraad tot dageraad
De vellen tillend en omslaand?

De hand te steken in een ongekende brand
Wie van ons waagt het? En wie waagt te speuren
in het dicht gebladerte van het gesloten boek,
wie durft? En hoe, met blote hand?

En wie van ons vreest niet? Wie zou niet vrezen,
wanneer zelfs God de ogen sluit,
en alle engelen vallen
en alle creatuur in duister wordt gehuld?

Het lam onder ons, hij vreest niet,
hij alleen, het lam dat werd gedood.
Hij trippelt over de glazen zee
en bestijgt de troon. En opent het boek.

 

János Pilinszky (1961): Introitus
Pilinszky János: Introitusz. Vigilia, 1961 dec.
Bron/Forrás: Pilinszky János összes versei, Osiris Kiadó 1992-2003, 64.

Vertaling: Rebekka Hermán M.

Nog drie dagen

En dan moet de eerste Nederlandse versie af zijn van András Forgách’ boek (roman?) Élő kötet nem marad. De Engelse versie verschijnt al in april (No live files remain, in de knappe vertaling van Paul Olchváry). Daarover is nu een promotievideo verschenen, kijk hier:

Het is een boek met tanden, bij vlagen hilarisch, soms dor irritant, soms heel raak en roerend, maar zeker informatief, op het randje van exhibitionistisch. Hongarije in de ‘soft-socialistische’ late jaren, met mensen voor en tegen, onmachtig in en buiten het systeem, Israel en de Arabieren, de Holocaust, toe maar. Met talloze excursen, feiten en namen tussen neus en lippen door, die je langs even zovele nieuwe paden sturen. Een lange, ongemakkelijke blik in de keuken van een schrijver die aan systeemontleding doet, en daarbij zichzelf en de zijnen niet spaart. Een poging tot reconstructie. Een ontdekking van een wereld en werelden. Een altaar voor moeilijke liefde.

Mijn vertaling van dit Hongaarse boek verschijnt in de loop van 2018 bij uitgeverij Cossee.

Elo kotet nem marad_Forgach Andras

A Magyar Irodalom Műfordítóinak találkozója

Idézet/Citaat uit Magyar Idők
2017. június 12. hétfő 17:30

MTI

Magyar művek külföldi fordítóit fogadta Áder János köztársasági elnök hétfő délután a fővárosi Sándor-palotában.

„Önök segítenek nekünk magyaroknak abban, hogy irodalmunk világirodalmi rangú legyen” – fogalmazott Áder János. Hozzáfűzte: a külföldi műfordítók munkája révén nem csupán egy-egy szerző munkáját ismerhetik meg a világ olvasói, hanem a magyarok történelméről, szokásairól, hagyományairól, tragédiáiról és dicsőséges pillanatairól is többet tudhatnak meg.

Kosztolányi Dezsőt idézve a köztársasági elnök úgy vélte: a fordítás olyan, mint gúzsba kötve táncolni.

A jól sikerült fordításban éppen az a zseniális, hogy ebből a kötöttségből semmi nem érződik – mondta Áder János, aki felidézte azt is: legutóbb 40 éve rendeztek hasonló találkozót Budapesten, Ady Endre születésének centenáriumához kapcsolódva.

A meghívott mintegy 100 vendég 26 országból érkezett a Magyar Irodalom Műfordítóinak Találkozójára, Budapestre a Petőfi Irodalmi Múzeumon (PIM) belül működő Magyar Könyv- és Fordítástámogatási Iroda szervezésében.

Prőhle Gergely, a PIM főigazgatója a fogadáson kiemelte: Arany János fontosnak tartotta, hogy a világirodalom része legyen a magyar köztudatnak.

„Az ő jegyében járunk el, amikor azt mondjuk, hogy a magyar irodalom része kell legyen a világ köztudatának” – fűzte hozzá.

A résztvevő műfordítók angoltól kezdve a lengyelen át a törökig 24 különböző nyelvre fordítják a magyar irodalom remekeit, köztük Nádas Péter, Spiró György és Tóth Krisztina köteteit. Az Arany-emlékév keretében rendezett találkozó vasárnap a balatonfüredi Fordítóházba tett kirándulással, majd Nádas Péter és fordítóinak beszélgetésével indult.

Hétfőn és kedden előadások és kerekasztal-beszélgetések sorát rendezik meg a PIM-ben, de lesz könyvbörze, és a résztvevők megismerkedhetnek a friss magyar szépirodalmi, valamint gyerek- és ifjúság irodalmi kínálattal is – derül ki a múzeum MTI-hez eljutatott tájékoztatásából.

Ochtendkoorts gepubliceerd!

(van de website van uitgeverij Ambo Anthos)

Ochtendkoorts

Péter Gárdos

Vertaald door: Rebekka Hermán Mostert

De roman Ochtendkoorts van Péter Gárdos speelt zich net na de Tweede Wereldoorlog af en is een tijdloos liefdesverhaal. In Ochtendkoorts wordt Miklós, een Hongaarse overlevende van Bergen-Belsen, verscheept naar een vluchtelingenkamp in Zweden. Hij heeft te horen gekregen dat hij nog maar enkele maanden te leven heeft. Miklós wil iets achterlaten, een bewijs dat hij bestaan heeft, en stelt een lijst op van 117 vrouwen die afkomstig zijn uit hetzelfde gebied als hij, eveneens een kamp overleefd hebben en nu in Zweden zitten. Hij schrijft ieder van hen aan in de hoop op een reactie en een echtgenote. In een ander vluchtelingenkamp leest Lili zijn brief. Ze ligt op bed, heeft niets omhanden en besluit terug te schrijven. Met elke brief raken ze verliefder. In december 1945 besluiten ze elkaar te ontmoeten, en in de drie dagen die ze samen doorbrengen raken ze ervan overtuigd dat ze willen trouwen. Ze moeten alleen nog een manier vinden om dat voor elkaar te krijgen…

Ochtendkoorts is een prachtig liefdesverhaal, gebaseerd op het leven van de ouders van de auteur. Voor de lezers van Haar naam was Sarah en De bakkersdochter. Het boek is een bestseller in meerdere landen.

|
Gepubliceerd februari 2016

Meer is minder

Een zeldzaamheid in de tekst vandaag – het Nederlands heeft minder woorden nodig dan het Hongaars!
Meestal is het andersom, Hongaars is een bijzonder compacte taal, dus de Nederlandse vertaling is meestal langer, woordrijker.
Maar hier is een mooie uitzondering. Half zoveel lettergrepen, half zoveel woorden:

Apró szemű eső szitált.
Het miezerde.

Wel typisch dat het dan weer over regen gaat…

Onzichtbare Held

Els Snick vertaalde een roman van Volker Weidermann uit het Duits in het Nederlands, en maakte er een beter boek van. Daarna beschreef ze in Filter hoe dat in zijn werk ging.

Je hebt van die beroepen die onzichtbaar zijn, min of meer. De mensen die in dat vak werkzaam zijn, hebben echter wel de neiging hun onmisbare, fantastische en zwaar miskende werk zo nu en dan wat positieve aandacht te geven en te laten geven. Soms is dat wat geforceerd, soms is het wat overdreven en doet het wat komisch aan, maar soms is het zo terecht, en zo goed verwoord, dat je denkt: wow! Ik wilde dat er een prijs was voor vakpromotie!

Literair vertalen is zo’n min of meer onzichtbaar vak. En dit artikel van Els Snick is zo’n vakpromotie die een lintje verdient. Ze laat iets waardevols en wezenlijks van haar beroep zien, namelijk dat persoonlijke inzet er wel degelijk toe doet! Haar authentieke benadering heeft ervoor gezorgd dat de Nederlandse vertaling correcter, vollediger en stijlvoller is geworden dan de originele tekst van Weidermann. Mooi om zo’n gedetailleerd voorbeeld te lezen van hoe je als literair vertaler niet alleen het ‘taalding’ an sich doet, maar ook je privéballen en je algemene ontwikkeling inzet om te zorgen dat het product waar je loyaal aan bent (de roman die je vertaalt) op zijn best uit het vertaalgewoel tevoorschijn komt, of zelfs: béter!

Natuurlijk is Els Snick niet de enige die zo te werk gaat, maar omdat ze het zo levendig, geloofwaardig en trouw gedocumenteerd heeft, krijgt Els Snick van mij de Vakpromotieprijs Literair Vertalen 2015!

Naschrift: en ik zou haar dan ook meteen de Vakpromotieprijs Toerisme 2015 geven, want na het lezen van haar artikel had ik zin om meteen naar Oostende af te reizen.